Slag bij Ter Heijde

Kerk in Ter Heijde aan Zee

Eigen site Herv Gem TH a Z

Kerkdiensten

dshmast

Kerkendagen Keulen 2007

Studiereis Londen 2007

Studiereis Z-A in 2005

Londen 2002 

Assisi 2006 

diaconie

pastoraat

bijbel & zending

Vakantie Zuid Afrika

Duns Scotus

Kerk in de City                  

Diaconaal-missionaire studiereis naar Londen van 21 - 25 mei 2002

(aangeboden door Theol. Seminarium Hydepark en het Hendrik Kraemer Instituut als nascholing voor dienstdoende predikanten en kerkelijk werkers van de SoW-kerken)

  Onder leiding van Jurjen Beumer uit Haarlem.

(op het bordje staat: Dutchchurch in London)

Deelnemers:

(boven - van links naar rechts)

Julia van Rijn, Rein Reitsma, Arie Vaandrager, Nelleke van der Linden, Seintje Bos, Jurjen Beumer,

(onder: van links naar rechts)

Erika Feenstra, Ina de Boon, Atie de Vos, Ary Braakman, Dick Penninkhof en ondergetekende (Hans Mast).

We vertrokken om even over 10.00 uur van Schiphol en kwamen vroeg in de middag aan bij ons (YMCA) hotel. Ons eerste bezoek was: Austin Friars.

Vanaf 1550 bevindt de Nederlandse kerk zich op deze plek in hartje Londen, ontstaan als vluchtelingenkerk door en voor gevluchte protestanten uit Vlaanderen en de Noordelijke Nederlanden. Zij kregen van de Engelse koning Edward VI de kloosterkerk van de Augustijner broeders (Austin Friars) toegewezen. Het karakter van vluchtelingenkerk bepaalt ook nu nog de ‘gastvrijheid’ en de sfeer van deze gemeente. Aan deze begintijd zijn namen verbonden als Marten Micron en Jan Uytenhove.

   De koning van Engeland stelde echter wel een superintendent aan: á Lasco. Ten tijde van de fel katholieke 'Mary de bloedige' vluchtte de gemeente naar Zweden en kwam vandaar o.a. in Emden en Wesel terecht en later vandaar weer in Londen.

Wat is het nut en bestaansrecht van een Hollandse kerk in Engeland? Ze kan op zichzelf bestaan als 'gemeente'. In de gemeenschap die ze vormt ligt haar bestaansrecht! Ze heeft 'eigenheid' in dubbele betekenis: ze staat los van de Nederlandse Protestantse kerk, maar is ook plek van ontmoeting voor de vele Nederlanders die wonen en werken - voor kort óf lang - in de metropool Londen, die wordt gekenmerkt door grote anonimiteit.

De kerk is een plaats voor Nederlanders om de eredienst te vieren, God te ontmoeten; een plek waar nagedacht wordt over de kernvragen van het leven. Maar ook een 'herberg in de stad' waar je elkaar kunt ontmoeten.

  Tot voor kort waren er meerdere Hollandse kerken in Engeland, o.a. Norwich. In de 19^e eeuw heeft de gemeenschap geen invloed ondergaan van het Piëtisme en is daardoor 'liberaal' de 20^e eeuw ingegaan. Nu is het een oecumenisch getinte gemeente met een sfeer van ruimte en openheid. In de laatste helft van de zestiger jaren en in de zeventiger jaren was "kerk en maatschappij" het thema. Er waren toen ook hechte kontakten met de kerk in Zuid-Afrika en gingen ook voorgangers uit Zuid Afrika voor. Echter toen de gemeente van Austin Friars zich solidair verklaarde met de strijd tegen de apartheid werden deze kontakten door de Zuid-Afrikaanse kerken verbroken.

Ook vandaag wil men kritisch-solidair zijn. De kerk staat tussen de reusachtige torens in van de Stock-exchange, de beurs van Londen en meerdere grote banken. Er zijn ook kerkleden in deze branche werkzaam. Als kerk poogt men present te zijn in deze financieel-economische wereld. Door o.a. citylunches te organiseren, waarbij men ter zake deskundigen uitnodigt voor kritische reflectie. Sprekers uit het bedrijfsleven worden uitgenodigd, ook wel uit Nederland. De voorganger (tot juni 2004 ds. Gerard van Es) is daarbij zelf aanwezig met theologische inbreng.

Het is één van de pannetjes die de kerk op het vuur heeft staan om de gemeenschap te dienen.

De gemeente van Austin Friars heeft het karakter van ‘herberg’ als plaats van ontmoeting en op adem komen in de hectiek van - en de anonimiteit, c.q. individualisering - in de stad. Hierbij geeft Van Es het Bijbelse beeld van de Emmaüsgangers: "net als Jezus met voorbijgangers een stukje oplopen en met hen delen van 'brood en wijn'; mogelijk maken we in deze ontmoeting God zichtbaar." Sommige mensen verblijven maar heel kort in Londen. Eén maal per week is er ook een maaltijd in de kerk. Het kerkgebouw en de bijruimten worden met regelmaat opengezet voor de lunchpauze en zijn er cantatediensten.

Doel: gastvrij gemeente zijn. Mede daarom is er ‘open avondmaal’. Van Es: we zijn alert om ‘Nederlanders’ te vangen; netwerken. We zijn ook regelmatig 'reizende' kerk; waar vroeger een Nederlandse kerk was zijn nu nog van tijd tot tijd  Nederlandse diensten, en wordt uiteraard pastoraat geboden. In Norwich - waar geen eigen kerkgebouw is - wordt voor de Nederlandstalige dienst ter plekke een locatie gehuurd. 

Diaconaat: de ambten zijn niet scherp onderscheiden, want in de praktijk loopt veel in elkaar over. T.a.v. diaconaat is men bezig op drie terreinen: lokaal, nationaal en globaal. Vanuit de eigen historische achtergrond is er een werkgroep ‘vluchtelingen’. Men steunt financieel een dagopvang elders van vluchtelingen en is er contact met landelijke Refugee Council.

De vele mutaties van gemeenteleden vormt voor de gemeente wel een belemmering. Continuïteit is moeilijk.

Activiteiten binnen de gemeente: een leeskring, o.a. over: "De nieuwe mens, de maakbaarheid van het leven". Men leest ook literatuur, romans. Deze gaan immers altijd over het leven en de mens op zoek naar identiteit. Daarover heeft ook het evangelie veel te zeggen.

Ook is een ondersteuningsfonds het Koning Willemfonds. Alles is schreeuwend duur en soms zakken mensen door hun financiële bodem. Voor een woning in Londen worden ongekend hoge prijzen betaald. Er zijn in Engeland veel "Charities."

School: de predikant geeft ook 'religious teaching' aan de Nederlandse Prins Willem-Alexanderschool in de buurt van Londen.

Ook verleent de gemeente pastoraat aan vele Hollanders die in Engeland in de gevangenis terecht zijn gekomen. 

Het centrale punt is voor de gemeente: de kerkdienst met daarin het staan rond de avondmaalstafel. En boven de uitgang van de kerk staat: "Wees een zegen". De kerk is geen 'open society', niet álles kan. Er is bij veel mensen verlangen naar Bijbelse fundering.

Er is ook een bibliotheek voor algemeen gebruik.

Opvallend is dat in het predikantschap van Van Es persoonlijke presentie in alle aspecten een zeer belangrijke rol speelt.

Afsluitend las hij enkele zinnen voor uit T.S. Eliot: Choruses from ‘The Rock’

Where is the life we have lost in living?

Where is the wisdom we have lost in knowledge?

Where is the knowledge we have lost in information?

Hierna bezochten we de kerk, de consistorie, de crypte met urnen van gecremeerde gemeenteleden, gaf de archivaris de heer Knook ons inzage in originele exemplaren van de Deux Aes bijbel, een Polyglotbijbel, brieven van Willem van Oranje en andere oude documenten. In de kerk werd speciaal voor ons een kort orgelconcert gegeven door David Titterington. Hij speelde werken van J.S. Bach, A. Guilmant en Buxtehude. De charme van dit orgel van Nederlandse makelij is voor Engelse organisten dat het strak en kort is: geen ‘zwelwerkgedoe’. 

Overigens werd de oude kerk aan Austin Friars tijdens de Tweede Wereldoorlog (in de nacht van 15 op 16 oktober tijdens de Slag om Engeland)  totaal verwoest door een Engelse zeemijn die door Duitsers als 'koekje van eigen deeg' boven Londen aan een parachute werd neergelaten. Deze bom boorde zich door het dak naar binnen en ontplofte. Koningin Wilhelmina was gewoon tijdens haar verblijf in Londen gedurende de oorlogsjaren in dit oude godshuis ter kerke te gaan. In 1950 werd bij de viering van het 400 jarig bestaan door prinses Irene de eerste steen gelegd voor de nieuwe kerk. In 1954 werd deze door haar in aanwezigheid van haar moeder koningin Juliana geopend. Op 11 juli 2004 was prinses Irene opnieuw aanwezig tijdens de feestelijke herdenking en viering van het 50 jarig bestaan van de herbouwde 'Dutch Church' aan Austin Friars.

Noten:

1. De Nederlandse Kerk is gesticht op 24 juli 1550 krachtens het unieke Charter, waarmee koning Edward VI aan de

Het "charter"  - het document met grote rode zegel - heeft een roerige geschiedenis achter de rug. Koning Edward VI overleed binnen drie jaar en zijn katholieke opvolgster Mary Tudor - Bloody Mary- begon de protestanten te vervolgen. Deze moesten opnieuw de wijk nemen: eerst naar Denemarken en vervolgens naar Duitsland. Het charter ging opgevouwen mee op de boot en overleefde daar hevige stormen. Toen na de dood van Mary (1558) haar protestantse halfzuster Elisabeth I de Engelse troon besteeg konden de Nederlandse protestanten hun kerkgebouw weer in bezit nemen en keerde het charter terug naar Londen. Veel later, aan het begin van de Tweede Wereldoorlog, was er een tweede hachelijk moment. Een Duitse bom verwoestte de kerk aan Austin Friars, de brandkast tussen de puinhopen met daarin het charter bleef bewaard. 

2. Samen op Weg in Londen: Na het ontstaan van de Gereformeerde Kerken in Nederland (begin vorige eeuw) werd er ook één in Londen gesticht. Deze gemeente, met ds. H. Th. van Reenen als laatste eigen voorganger, is reeds enkele tientallen jaren geleden opgegaan in de bovengenoemde Nederlandse Kerk van Austin Friars.

website: www.dutchchurch.org.uk

   's Morgens bezochten we 

St. Magdalene’s Centre for refugees and asylumseekers.

Deacon Francois Jensen ontving ons in de omgebouwde crypte van de kerk. De Vicar of the parish Malcolm Rogers diende de parochie nu zeven jaar, daarvoor was hij twee jaar in St. Petersburg. De kerk bevond zich in een ‘area of poverty’ (wijk Islington). Men kwam in 1997 in aanraking met asielzoekers. Ann Morishy adviseerde: ‘forget the building, think of the people’. Eerst de visie en dan komt het geld ook. Begin gewoon met wat je hebt L voeding en advies. En het groeide organisch: taallessen, kookcursussen, kleding, gezondheidsinstructie etc, en de helpers kwamen vanzelf. And so the funding came in. Er was ook een missionair werker (Lucy uit Peru) die kwam helpen. Haar motto: ‘be friend’. Maar het startpunt blijft de ‘worship’. Bezinning over het centrum gebeurde met enkele asielzoekers, maar men begon met gebed en sloot af met gebed (overigens niet verplicht om daarbij aanwezig te zijn). Ook ‘prayers’ en ‘singings’. Nu zijn er gemiddeld 70 asielzoekers per week en 30 vrijwilligers.

De visie is: to serve the people. In de ontwikkeling tot wat het centrum nu is ontstond veel bij geval. Zelfs enkele buitenstaanders kwamen tot geloof. Overigens wordt er op geen enkele manier actief geëvangeliseerd of iets dergelijks onder de bezoekers.

De sleutel is een open kerk te zijn op de twee pijlers ´worship´ en ´our prayers´. Naast het asielzoekersgebeuren is de eigen rol van de pastor ´brengen tot Christus', en 'to grow in Christ´.

Van belang: a small congregation will grow! Ook buitenkerkelijken zijn erbij gekomen. Van belang ook de ´power of the service, the eucharist´. The core value is Jesus Christ L confidence in Him.

Een ding geleerd van de geschiedenis in Rusland: communistische regering maakte de fout de liturgie niet te verbieden. We are christians, not be ashamed. I will people see converted.

Zij hanteren een ´free grow model´. Not a 'plan model'.

Uitgaan van de bestaande gemeente. Vervolgens ´serve the local people´. Als parochie holistisch werken, heel open. Zestig procent van de parochie is niet blank.

Twee maal per jaar is er een eigen asielzoekers-dienst. Enkele asielzoekers die Engels hebben geleerd participeren.

De gemeenschap er bij betrekken: (involving the community) - kerk, school en individu.

N.B. concrete doelen: bijv. broodproject, ziekenhuis steunen. Mensen erbij betrekken, oog in oog contact.

Voor de kerk: door open te zijn ( om te bidden), gebed (staff prayer meeting), participatie in de praktijk (seculiere veld), mee helpen vrijwilligers te vinden, door de bekwaamheden van de leden te gebruiken.

Scholen: giften, interactief: hulp bij huiswerk, kinderen helpen rolstoelers e.d.

Individu: rebels te zijn en illegalen te helpen.

Hierna hield Ann Morisy ‘s middags een lezing voor ons.

Zij laat ons zien hoe er heden ten dage in de Engelse maatschappij dynamieken werkzaam zijn die de armen nog meer buitensluiten. Er is een nieuwe elite ontstaan - de superclass -, meritocratisch en elitair. Daarnaast de werkende klasse met veilig inkomen, en als derde klasse de zgn. vierde wereld (de armen in de eerste wereld!). Niet wordt gezien hoe de belangen van de meerderheid de armen nog meer naar onder drukken. En de kerk .... laat na zich te bekeren tot 'kerk in de stad'. De armen worden niet gezien.

The new labour in Engeland is social no more, but the more right wing. Als kerk willen we oog hebben voor de armen. De regering is alleen gericht op de 'consuming society'. En dat is niet christelijk, een grote categorie is b.v. uitgesloten van de bankservices, dus geen bankpasje of krediet. Veel ouderen met (slecht) pensioen leven in grote armoede. Bovendien zijn de huizen in Londen schreeuwend duur. Ouderen die ooit een eigen huis in Londen kochten zijn nu vanwege de gestegen huizenwaarde rijk geworden. Voor jongeren onmogelijk een huis te kopen. Enorme forensenstromen elke dag.

Verlies van eigenwaarde onder veel mannen: vrouwen met eigen inkomen hebben mannen minder nodig. Mannen zonder vast inkomen zijn al helemaal niet zo in trek.  

In verleden had de regering wat minder oog voor de betekenis van de kerk. Echter de kerk heeft een sociaal kapitaal en beïnvloedt de regering. Nu visie bij regering om te investeren in dit sociale kapitaal van de kerk. Er bestaat echter een gevaar dat er scheiding komt tussen dienst aan de armen en het evangelie doordat vanwege overheidssteun de professionalisering de participatie van de kerkleden terugdringt. Het punt waar armen en rijken elkaar ontmoeten dreigt te verdwijnen. Juist deze ontmoetingen zijn onmisbaar: de kerk moet structuren ontwikkelen om deze ontmoetingen mogelijk te maken K to give people story-rich life.

Ook de mensen van buiten de kerk zijn nodig om mee te doen (Jesaja 56?).

Over de taak van de kerk: moet niet zozeer een uiteindelijk doel formuleren, maar een doel op weg daarheen. Een structuur voor ontmoetingen en participatie, ook van niet leden(hard nodig om mee te doen (Jesaja 56?). Contextuele liturgie, discipleship etc.

Literatuur: Beyond the Good Samaritan, Community Ministry and Mission, Ann Morisy, 4e dr. London 2000.

‘s Avonds bezocht dean James Francis ons in het hotel. Hij kwam op de fiets in zijn ‘dean outfit’!

Hij is verbonden aan St. Botolph's Aldgate, - daklozenproject. Hij werkt zelf echter bij een seculiere welzijnsorganisatie en gaat eerstdaags straathoekwerk in Soho doen. 

Anglican Deacons in Londen: een deacon heeft te dienen in liturgie en barmhartigheid K delen van brood en wijn. Nu wil James Francis mee helpen zoeken naar een nieuwe invulling van het diaconaat: aangepast aan de nood van de tijd.

Deacon na 1550 in parish context - assistent van de priester K in de hoop 'to be priested'.  Het ambt van diaken sindsdien ondergesneeuwd, veelal niet meer dan opstap tot priesterambt. Nu weer in ere hersteld sinds de Lambeth conferentie in 1985 of was het 1958? Visie: Jezus als de ‘servant’- diaken!

Deze avond had ongelooflijk last van slaap en ik weet niet of ik altijd bij de les was.

Donderdag 23 mei

‘s Morgens bezochten we Intermission at St. Saviour’s, een parochie die zich bezighoudt met liturgie en kunst    (www.stsaviours-intermission.org.uk); e-mail: info@stsaviours-intermission.org.uk

De kerk is in de eerste plaats nog steeds (ook na de ingrijpende verbouwing) een plaats van 'worship'. In de hoek rechts naast de ingang is nu een kleine kapel met liturgische attributen en meubelstukken uit de oude kerkruimte. Deze inrichting roept de herinnering op aan de voormalige kerk. De eigenlijke liturgische ruimte is nu ingericht boven het voorportaal. Verder geeft de kerk ruimte aan kunstenaars die op hun wijze iets willen communiceren over geloof. Centraal staan 'leven en opstanding, de Geest en licht. Het achterste gedeelte van de kerk is door een projectontwikkelaar omgebouwd tot luxeappartementen.           

We werden zeer gastvrij en vriendelijk ontvangen door Rob Gillion, vicar en Hannelie Grobler, van de Church Office. Reverend Rob Gillion was eerst vijftien jaar werkzaam als acteur bij het theater.

   Hij had een bijzonder goede voordracht, mimiek etc. De opdracht die hij kreeg van de bisschop was: "to serve the (rich) people in the parish behind Harrods". Met grote inzet en veel visie is hij aan de gang gegaan. Deze kerk wil een plek zijn waar mensen in de chaos van de stadsdrukte weer tot zichzelf (en bij de Bron van Leven) komen. "People come to BE here!"  

Middags bezochten we St. Botolph's Aldgate, a homeless and alcoholics centre.

  Rector reverend Brian Lee ontving ons gastvrij in de kerk vlakbij Botolph's Gate naar de Tower Bridge. Aldgate = old gate, waar de mensen de stad binnenkwamen. De kerk staat op de grens van arm en rijk, de city en East-end. Vlakbij in East-end staat een moskee, die ooit kapel was van de hugenoten, later een synoge voor joden, en nu gebedsruimte voor moslims. St. Botolph, monnik uit West Engeland, is de beschermheilige van de reizigers. En bijgevolg is de parochie van St. Botolphs ‘a place of moving’. De gemeente van St. Botolphs is een sterk muterende gemeente. Er is veel migratie. In 1995 begon het werk voor de thuislozen. Elke zondagmorgen ontdekten de kerkgangers dertig tot veertig dronkaards in de tuin van de kerk. Er waren veel thuislozen onder hen. Een aantal vrijwilligers begon met voedselverstrekking e.d. aan mensen. Het groeide uit tot honderd vrijwilligers. Nu is het onafhankelijk van de kerk; zeventig professionele fulltimers. Professionals zijn altijd beter in dit werk dan vrijwilligers! De overheid zorgt voor 1/3 van de kosten (£ 2,6 miljoen), de locale overheid ook voor 1/3 en charities en fund-raise brengen de laatste gelden bijeen. De kerk en de opvang zijn nu twee gescheiden zaken. Velen van de thuislozen zijn analfabeet. Een deel (60%) is ex-psychiatrisch patiënt, een deel ex-gevangene of komt uit het leger en heeft de aansluiting gemist (no social skills). De gemeente sloot aan bij de noden van de locale mensen. Later werd het seculier werk, zij het met een christelijk framework.

De focus van dit werk is: de thuislozen e.a. onafhankelijk van hulp maken. Afhankelijkheid dus allerminst aanmoedigen. Aantal daklozen in Londen verminderen. Er bestaat nu wel een zekere spanning tussen de parochie en het hulpverleningswerk, het is niet meer de baby van de kerk.

Professionelen doen het ook beter dan amateurs! Daklozen verdienen meer dan amateurisme. Mijn indrukken: een zeer sympathieke koster met hart voor de zaak en een hanige priester. Na een stortbui lag een alcoholist breeduit voor de ingang van de kerk, zodat we over hem heen moesten stappen.

N.B. ook de crypte onder de kerk bezocht waar veel van het opvangwerk gebeurde, resocialisatie etc.; we zagen o.a. een ingerichte keuken om mensen te leren koken en lekkere hapjes te maken. De hele kelder onder de kerk was geschilderd en opgeknapt door de medewerkers van de grote bedrijven in de buurt, die ook het geld voor de kosten daarvoor hadden verstrekt. Zo kwamen rijken (werkers) en de armen (thuislozen) elkaar hier tegen. Dagelijks komen hier zo'n 100 daklozen. Het daklozenproject wordt intussen strikt gescheiden gehouden van de andere gemeenteactiviteiten.

Behalve dit daklozenproject staat de kerk ook open voor de werkers. Er is hier in al het lawaai van de stad een stiltecentrum. Elke dag zijn er diensten (morgengebed, eucharistie). Bemoediging van mensen. De parochie praktiseert ook healing ministry: diensten van gebed met oplegging van handen tot heelwording van mensen. Healing in de zin van groei tot heelheid van ziel, lichaam en geest.

Vervolgens met de metro naar de Westminster. Daar werd Psalm 27 door het koor gezongen. Het raakte mij intens. De evensong was schitterend. De geschiedenis was in de kerk zichtbaar; graven van o.a. Darwin, Churchill, Newton, de onbekende soldaat (1918).

Wij aten bij een Indiër vlakbij Piccadilly Circus. Hierdoor pas laat op de avond weer in het hotel.

(Julia en Nelleke in een lege tube)

‘s Morgens gingen we naar St. Pauls Rossmore Road, een kerk die de deuren opent voor de buurt.’

We waren wat te laat doordat het noordelijke deel van de ondergrondse was uitgevallen. De mensen bijeen in de liturgische ruimte hadden op ons gewacht voor het morgengebed. We zongen op deze dag (gedenkdag John en Charles Wesley) enkele Wesley-songs.

Aanwezig de pastor loci, rector van de opleidingen tot priester (helemaal rechts op de foto), een collega van de presbyteriale kerk(geheel links in beeld) en enkele gemeenteleden.

Wat opvalt is dat priesters vaak meerdere parochies dienen. Motto: "serve the community".

De priester vertelde: "it was a caring atmosphere, when we came here!"

De rector was hyperactief, had een kort baardje en een ring in zijn oor. De kerk was helemaal verbouwd, opvang voor kinderen etc. Open voor allerlei activiteiten uit de buurt. Blijkbaar was er behoefte aan opvang voor kinderen, waarvan de moeders gingen werken. Het was een buurt waar nogal wat mensen leven uit families die al van generatie op generatie daar wonen. Mission-statement: geestelijk, psychisch en lichamelijk welzijn van de mensen in de buurt. Men wil zorg- gemeenschap zijn als kerkgemeente, gaven van de leden worden ontwikkeld en gebruikt. De kapel met de worship vormt het hart, de andere (opvang)ruimtes getuigen van de openheid naar en de dienst aan de buurt.

Een andere kerk was verhuurd (voor 60 jaar) aan een Shipcompany op voorwaarde dat de kerkzaal/liturgische ruimte in tact zou blijven. Zo zou altijd zichtbaar blijven dat het een kerk is.

(Bij het binnenkomen van de kerk komt men voor de welkom desk met daarachter nog het doopvont - daarop lagen allerlei paperassen -) zie rode pijl!

Het was overigens een wijk met vele laagbouwflats, vier hoog. ‘s Avonds en ‘s nachts was het niet veilig er te lopen vanwege jeugdgangs. Er was in de hoofdstraat van de wijk wekelijks een ‘streetmarket’, de pastor ..... was zichtbaar een bekende figuur op straat. In deze centrale straat (met vele antiekwinkeltjes) was vanuit de kerk een opvang voor ouderen (aandacht, ontmoetingsplek, koffie en een eenvoudige maaltijd). St. Paul’s Rossmore Road was oorspronkelijk de missionary church in de buurt waar nog vier andere kerkgebouwen stonden. Men had er voor geknokt om deze kerk open te houden. Moe en onder de indruk van deze bevlogen voorganger gingen we ‘s middags naar Southwark Cathedral.

  Southwark Cathedral

De kerk is enkele jaren geleden gerestaureerd met ernaast een prachtig activiteitencentrum - in stijl met de cathedral - gebouwd. Het geheel had £ 10.000.000 gekost opgebracht door de nationale loterij.

We kwamen halverwege een middaggebed de Harvard-kapel binnen en konden nagenoeg gelijk deelnemen aan de eucharistie. Het had daardoor helaas iets van een spiritueel vluggertje.

Een gids leidde ons door de kerk en vertelde van steen tot steen alle bijzonderheden. In de kerk komen veel bezoekers en vooral ook schoolklassen. Een groep in monnikspij trekt voorbij.

We werden ontvangen door de vrouwelijke priester van de parochie Helen Cunliffe en de opbouwwerk(st)er (voor het hele bisdom) Jill McKinnon. Hun visie: 'er zijn' voor de mensen in de buurt! Pastorale zorg wordt gevraagd door bezoekers van de kathedraal (niet leden), de eigen geloofsgemeenschap, maar ook de mensen uit de buurt (arme blanke arbeidersklasse). De cathedral-school blijft een belangrijk aspect van dienst aan de buurt (vele -niet en wel kerkelijke - kinderen). Een ontmoetingsplaats met ouders en anderen uit de buurt.

vlnr: Jill McKinnon, Helen Cunliffe, en mr. Payne.

Men let er binnen het bisdom goed op niet te concurreren met andere parochies, maar activiteiten, aandachtspunten, bedieningen goed te verdelen en in voorkomende gevallen door te verwijzen.

  Men verwachtte grote veranderingen in de buurt vanwege een spoorlijn die binnenkort dwars door de buurt zou worden aangelegd. Vele protesten daartegen. Ook kwamen er nieuwe dure appartementen, met allerlei voorzieningen, echter voor de gewone buurtbewoners onbereikbaar.

De parochie had speciale programma’s ontwikkeld om schoolklassen, andere groepen en de vele tienduizenden toeristen kennis te laten maken met de kathedraal en de (christelijke) traditie.

Southwark is pas vorige eeuw met de uitbreiding van Londen een eigen bisdom geworden.

Tate Modern (van binnen en vanaf de overkant van de Theems)

Hierna bezochten Art Gallery Tate Modern; een omgebouwde - gigantisch grote - voormalige elektriciteitscentrale aan de oever van de Thames. Kenmerkend van de tentoonstelling: absurditeit en gebrokenheid.

's Avonds aten we heerlijk in de kelder bij een Italiaan. De sfeer was uitstekend, we genoten ervan.

Door Hydepark naar Buckingham Palace gelopen, en vandaar naar Trafalgar Square en Piccadily Circus en vervolgens weer naar het hotel. Aldaar de evaluatie.

Vervolgens met metro en trein naar vliegveld Gatwick. Om even half acht ‘s avonds weer op Schiphol.

Opvallend bij alle bezochte parochies de twee pijlers: 1. worship en 2. dienst aan de buurt. Als één van beide ontbreekt sterft de kerkelijke gemeente af.

Dienst aan de buurt - niet om het beter te doen dan de locale seculiere werkers, integendeel, maar altijd dienend, eventueel faciliterend.

En... coöperatief met andere kerken.

Thematische reflectie

Wat betreft: Hermeneutiek A en B (n.a.v. boek Ploeger’s: De gemeente en haar verlangen) Dat wil zeggen: wat leeft er aan verlangen bij mensen, en wat zegt de Bijbel daarover.

De Nederlandse gemeente Austin Friars bemerkt bij velen een behoefte aan ergens ‘thuis-zijn’ en op adem te kunnen komen in de grote anonimiteit en hectiek van de metropool. Deze gemeente wil ‘herberg’ zijn, gastvrije en open gemeente door ‘open avondmaal’ tijdens de kerkdienst, een maal per week een maaltijd voor gasten, de kerk open voor alle werkers in de kantoren tijdens de lunchpauze, lunchconcerten, cantatediensten, lunchgesprekken met gekwalificeerde spreker bij de bedrijven. Hierbij geeft Van Es (predikant) het Bijbelse beeld van de Emmaüsgangers: net als Jezus met voorbijgangers een stukje oplopen en met hen delen van brood en wijn. Mogelijk maken we -zegt Van Es -in deze ontmoeting God zichtbaar. Binnen de gemeente bestaat een leeskring, mensen zijn op zoek naar identiteit, en daar gaan bijvoorbeeld romans meestal wel over, maar ook het evangelie heeft hierover veel te zeggen.

In St. Magdalene’s ontmoette men asielzoekers, en daarmee het verlangen van mensen naar een plek onder de zon om vrij en blij te kunnen leven. Vanuit het evangelie verstaat de gemeente de oproep om ‘vriend’ voor de ander te zijn.

Ann Morisy vertelde ons over de armoede in brede lagen van de Engelse bevolking en daarnaast de opdracht vanuit het evangelie om op te roepen tot gerechtigheid én delen met hen die tekort komen.

Daarbij hebben mensen behoefte aan zinvolle invulling van hun leven. Betrek mensen bij de dienst aan de armen en geef hen zo een ‘story-rich life’.

James Francis is een van de weinige deacons in de Anglicaanse Kerk van Engeland die de liturgie en de barmhartigheid als de eigen en blijvende taak van een deacon ziet. Zijn visie: het diaconaat dient in te spelen op de nood van deze tijd.

Intermission at St. Saviours: onder rijke mensen kan verlangen zijn naar schoonheid en kunst, rust, op adem komen. De bisschop: ook rijke mensen gaan God ter harte! Opdracht aan pastor: kijk maar hoe je de rijke wijk kunt dienen.

St. Botolphs: verlangen bij mensen naar een thuis, onderdak, onafhankelijkheid én de buurt die graag schoon wil blijven van verslaafden. De werkers van de bedrijven die graag iets voor dit project wilden doen (opknappen). Daarnaast de visie van de kerkleiding: om te zien naar ‘Lazarus voor de deur’.

St. Pauls Rossmore Road: een kerk die de deuren opent voor de buurt. Er bleek grote behoefte te zijn aan opvang voor de kinderen van werkende moeders. Ook hier leeft de visie dienstbaar te zijn aan de buurt.

Parochie Southwark Cathedral: oog voor de zorgen en de problemen in de buurt (aanleg spoorlijn dwars door de wijk), armoede. Daarnaast de vraag vanuit de scholen en de vele toeristen om de kathedraal te mogen bezoeken. De parochie had speciale programma’s ontwikkeld om schoolklassen, andere groepen en de vele tienduizenden toeristen per jaar kennis te laten maken met de kathedraal en de (christelijke) traditie.

Met dank voor de belangstelling en de aandacht,

Hans Mast sr.

N.B. Het officiële verslag is te leen bij de deelnemers, het Hendrik Kraemer Instituut en het Theologisch Seminarium Hydepark te Doorn.